Sâm Bố Chính là gì? Đặc điểm và Tác dụng Cây sâm bố chính

Trong các loại thảo dược Việt Nam có Sâm Bố Chính xưa kia được cung tiến vua cùng các loại sản vật khác. Điều này chứng tỏ nó có tác dụng đặc biệt được người đời xem như thần dược phương nam lưu truyền tới tận ngày nay. Cây sâm bố chính có đặc điểm như thế nào, tác dụng ra sao… Tất cả các thông tin về thảo dược này sẽ được chúng tôi tổng hợp chi tiết trong bài viết này mời quý vị tham khảo!

Sâm bố chính là gì?

Sâm Bố Chính là loại cây thuộc họ Cẩm Quỳ (còn gọi: họ bông, họ dâm bụt), thường được sử dụng làm thảo dược. Sâm bố chính Tiếng Anh là Abelmoschus Sagittifolius.

Từ 300 năm trước, Sâm Bố Chính được tìm thấy ở Châu Bố Chính, nay thuộc vùng Bố Trạch, Quảng Trạch, Quảng Bình. Tên gọi được lấy theo địa danh này để ghi nhớ sự kiện ấy.

Sâm Bố Chính được tìm thấy ở Châu Bố Chính, Quảng Bình
Sâm Bố Chính được tìm thấy ở Châu Bố Chính, Quảng Bình

Rất nhiều sử sách của triều Nguyễn ghi lại việc Sâm Bố Chính tiến vua như:

  • Sách “Đại Nam Nhất Thống Chí” của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn viết: “Bình sâm tức nhân sâm Nam, sản xuất ở núi Thành Thang huyện Minh Chính, có lệ tiến”.
  • Sách “Đại Nam Dư Địa Chí Ước Biên” của Cao Xuân Dục viết: Hằng năm được cung tiến vua cùng với các loại sản vật khác.

Như vậy tổng quát quý vị đã biết được tên gọi đặt theo địa danh tìm thấy thảo dược này. Tất nhiên vào thời điểm ấy, chỉ có sâm bố chính rừng tự nhiên.

Đặc điểm cây sâm bố chính

Chúng tôi đã có dịp thấy cây sâm bố chính ngoài đời, tuy nhiên lúc đó chưa ra hoa. Nhưng nhìn vào có thể thấy được rõ ràng một số đặc điểm như sau:

  • Cây sâm bố chính mọc thẳng đứng, cao khoảng 1m, thân yếu thường tựa vào nhau hoặc dàn chống để vững chãi hơn.
  • Lá cây hình trái xoan, trên mặt có lông đơn. Lá hình bầu bầu như quả tim, đường nét mềm không sắc nhọn. Các lá cây mới mọc ở phía ngọn có kích thước nhỏ. Sờ vào lá có cảm giác nhám do các lông tơ ngắn, nhỏ mọc vuông góc với bề mặt. Lá không dùng được, khác với rất nhiều loại sâm Việt Nam khác.
  • Hoa cây rất đặc trưng, to, 5 cánh màu sắc từ đỏ bên ngoài tới trắng ở trung tâm rất đẹp. Trung bình mỗi bông hoa có đường kính khoảng 8cm, mọc kẽ lá chồi lên. Nhị hoa ở đầu chóp màu đỏ sẫm, toàn nhị có màu vàng tươi và phía gốc gốc có màu trắng Cuống hoa có chiều dài khoảng 6cm có lông cứng, phồng lên ở đầu. Lúc hoa chưa nở, đài hoa hình túi dài khoảng 1,4cm, có lông tơ cứng, chạm vào da cảm giác ngứa.
  • Quả cây giống hình quả trứng, chóp hơi nhọn, bên ngoài có lông gai tơ bao phủ, dài khoảng 5cm. Khi chín, quả nứt ra chia thành 5 mảnh,có màu đen sẫm.

Củ sâm bố chính

Trong các bộ phận, thành phần dược liệu chứa toàn bộ ở củ sâm bố chính. Vì vậy khi nói tới loài cây này mọi người nghĩ ngay tới củ của nó. Một số đặc điểm của củ sâm bố chính mời quý vị tham khảo:

Sâm Bố Chính là gì? Đặc điểm và Tác dụng Cây sâm bố chính

  • Củ sâm bố chính khá to, ngắn, rễ phụ nhỏ, không thon dài như củ nhân sâm Hàn Quốc. Thường 1kg loại tươi sẽ có khoảng 10 củ, như vậy mỗi củ khoảng 100g khá bé.
  • Phía đầu củ có mầm màu trắng, thân màu vàng nâu của đất, rửa sạch thấy màu vàng trắng.
  • Củ có nhiều rễ phụ, thường phân nhánh rễ chính phụ ngay khu vực phần trên. Có nhiều hình dạng, hơi giống củ nhân sâm Hàn Quốc loại 3 (loại phân nhánh từ đầu củ).
  • Củ sâm bố chính có vị ngọt, tính mát. Vào các kinh tâm và thận.

Thành phần dược liệu

Sâm bố chính có thành phần dược liệu cao tập trung ở phần rễ. Các nhà khoa học đã thống kê thành phần dược liệu của sâm bố chính như sau:

  • 35 – 40% chất nhầy (đang xác định hợp chất).
  • Hàm lượng Lipid chiếm 3,96% bao gồm Acid Myrisric, Acid Palmitic, Acid Stearic, Acid Oleic, Acid Linoleic, Acid Linolenic.
  • Hàm lượng Protein toàn phần chiếm 0,23g %, hàm lượng Protid chiếm 1,26g %.
  • Ngoài ra, còn có 13 nguyên tố: Na, Ca, Mg, Al, Fe, Si, V, Mn, Ti, Mo, Cu, Zr và P.
  • Guinone, Sesquiterpenoid, Acyl Hibiscone B.
  • R–Lasiodiplodin, (R)–De–O–Methyllasiodiplodin, Dibutyl Phthalate, (R) – 9–Phenylnonan–2–ol và Hibiscone B.
  • Đặc biệt Acyl Hibiscone B giúp chống lại các dòng tế bào ung thư ở người Hela và HepG–2.
Thành phần dược liệu của sâm bố chính
Thành phần dược liệu của sâm bố chính

Cây sâm bố chính mọc ở đâu?

Xuất phát từ tên gọi, cây sâm bố chính mọc ở Châu Bố Chính, nay thuộc vùng Bố Trạch, Quảng Trạch, Quảng Bình. Tuy nhiên đấy là chuyện từ mấy trăm năm trước, ngày nay người ta tìm thấy ở các tỉnh như Thanh Hóa (tên là sâm báo), Nghệ An (tên là thổ hào sâm), Phú Yên (tên là sâm Phú Yên), Bình Định, Gia Lai.

Trồng sâm bố chính

Ngày nay người ta gieo trồng sâm bố chính rất nhiều nơi trên cả nước. Cách trồng sâm bố chính cũng khá đơn giản, có 2 cách phổ biến đó là trồng bằng hạt hoặc chiết cành dâm xuống đất, cụ thể:

  1. Trồng bằng hạt: Khi quả chín, phơi khô và tách hạt riêng ra. Người ta lấy hạt đó ủ nảy nầm rồi mang ra vườn trồng hoặc có thể gieo hạt thẳng ngoài ấy tuy nhiên tỷ lệ nảy mầm thấp hơn. Quý vị muốn trồng cách này có thể mua hạt giống sâm bố chính ở những nơi bán hạt giống chất lượng.
  2. Mua cây giống / chiết cành: Để thực hiện được phương pháp chiết cành, quý vị bắt buộc phải mua giống cây sâm bố chính trước đó. Khi có được cây giống, bạn có thể chiết trồng, dâm xuống đất. Ngoài chiết cành có thể tận dụng rễ nhỏ của củ để trồng, rễ chính thì dùng để chế biến riêng.
Trồng sâm bố chính
Trồng sâm bố chính

Kỹ thuật trồng sâm bố chính với liều lượng phân bón là: 35 tấn phân bón + 8 tấn tro trấu + 8 tấn mụn dừa (độ ẩm 40-45%) + 500 kg vôi bột + 2 tấn Cugasa/ha. Lượng phân bón qua các thời kỳ như sau:

  • Bón lót: 20 PB + 5 TT + 5 MD (độ ẩm 40-45%) + 0,5 vôi + 0.5 Cugasa.
  • Bón thúc (ở các giai đoạn 3 tháng, 6 tháng và 9 tháng sau trồng): 5 PB + 1 TT + 1 MD (độ ẩm 40-45%) + 0.5 Cugasa.
  • Khoảng cách trồng thích hợp là 20 x 20cm.

Cây sâm bố chính trồng bao lâu thu hoạch? Cây trồng từ 1 năm có thể thu hoạch. Tuy nhiên cây trồng càng lâu năm càng có giá trị dược liệu cao. Nhưng vòng đời và cây khó phát triển được quá 3 năm nên cũng bị giới hạn nhiều. Thời gian thu hoạch sâm bố chính sau tháng 10 đến tháng 12 dương lịch.

Tác dụng của sâm bố chính

Theo Đông y, rễ của nó vị ngọt nhạt, tính bình, vào kinh phế tỳ. Công dụng của sâm bố chính chủ yếu trị ho, hạ sốt, phục hồi sức khỏe người mới ốm dậy. Cụ thể một số tác dụng của sâm bố chính như sau:

  • Trị ho, hạ sốt, lao phổi, ra mồ hôi nhiều ở cả người lớn và trẻ em.
  • Bồi bổ khí huyết, tăng lưu thông máu, giảm đau đầu.
  • Trị táo bón, tiêu chảy, kiết lỵ, ăn ít, kém tiêu.
  • Tăng cường sức khỏe cho người mới ốm dậy.

Nhìn chung tác dụng của sâm bố chính khá ít tới sức khỏe con người nhưng rất hiệu quả. Xứng đáng là thảo dược quý thường dùng trong các vị thuốc Đông Y của Việt Nam.

Tác dụng của sâm bố chính
Tác dụng của sâm bố chính

Cách sử dụng sâm bố chính

Cách sử dụng sâm bố chính rất đa dạng, thường được kết hợp với các thảo dược khác tạo những bài thuốc chữa bệnh. Xét theo mục đích, người ta chia thành 2 cách dùng chính là tươi và khô.

  • Cách sử dụng loại tươi: Củ tươi mua về rửa sạch, để khô. Thường dùng để ngâm mật ong, ngâm rượu, nấu cháo…
  • Cách sử dụng loại khô: Củ khô được mua sẵn hoặc mua củ tươi về cắt lát nhỏ rồi phơi khô. Thường dùng để làm thuốc, ngâm rượu, pha trà, sắc nước uống hằng ngày.

Để chi tiết hơn chúng tôi giới thiệu tới quý vị một số cách sử dụng sâm bố chính chi tiết sau đây:

Cách ngâm rượu sâm bố chính

  • Sau làm thuốc, sâm bố chính ngâm rượu có lẽ là cách dùng phổ biến nhất. Ngâm rượu thường được dùng là loại khô để háo nước và sử dụng nhanh hơn. Còn nếu sâm tươi thì phải chờ một thời gian khá lâu mới có thể sử dụng được.
  • Tỷ lệ ngâm là 1kg sâm bố chính ngâm với 10 – 12 lít rượu giống như sâm tươi Hàn Quốc. Từ cách rửa, sâm tới các công đoạn tương tự, quý vị có thể ấn vào đây để xem chi tiết cách ngâm rượu sâm đúng chuẩn nhất!
  • Ngâm rượu từ 3 tháng trở lên mới dùng được. Còn nếu rượu ngâm củ sâm khô thì khoảng từ 1 tháng là dùng được. Mỗi ngày chỉ nên dùng 1 2 chén để tăng cường sức khỏe.
Sâm bố chính ngâm mật ong
Sâm bố chính ngâm mật ong

Sâm bố chính ngâm mật ong

  • Mật ong nguyên chất rất lành tính, Sâm bố chính ngâm mật ong sẽ làm tăng thêm dược tính của 2 loại này. Cách ngâm ngâm bố chính với mật ong khá đơn giản:
  • Quý vị rửa sạch, để khô củ sâm tươi. Sau đó cắt lát mỏng ra, cho vào lọ đựng mật ong và khuấy đều, vớt bọt khí nổi lên. Cuối cùng đậy nắp lọ đựng, bảo quản trong 2 – 3 tháng là có thể dùng được.
  • Mỗi ngày quý vị nên dùng 2 3 lát sâm kèm chút mật ong để tăng cường sức khỏe.

Giá sâm bố chính

Trên thị trường có rất nhiều mệnh giá khác nhau phụ thuộc vào nơi trồng và kích thước mỗi củ. Củ càng to thì giá thành càng đắt, thông thường người bán sẽ bán theo từng kg loại tươi mới nhổ. Giá sâm bố chính trên thị trường được chúng tôi tổng hợp lại như sau:

  • Loại 5 6 củ 1kg: 350.000 – 400.000 VNĐ
  • Loại 7 8 củ 1kg: 300.000 – 350.000 VNĐ
  • Loại 9 10 củ 1kg: 250.000 – 300.000 VNĐ

Như vậy so với nhân sâm Hàn Quốc, giá rất rẻ, chỉ bằng gần 1/6 giá thành sâm tươi Hàn Quốc mà thôi. Tất nhiên với giá thành đấy mà có được các công dụng chữa bệnh như vậy thể hiện đây là thảo dược phổ biến trên thị trường rất được người dùng tin tưởng.

mua ngay sam nam han quoc

Cửa hàng Sâm Nấm Hàn Quốc không bán sâm bố chính mà chỉ bán sâm tươi Hàn Quốc 6 tuổi. Quý vị có nhu cầu vui lòng liên hệ tới hotline 0366.388.682 để được tư vấn báo giá miễn phí nhanh chóng chính xác nhất!

Trên đây là toàn bộ thông tin về cây Sâm bố chính, một trong những thảo dược tốt của Việt Nam. Qua bài viết chắc quý vị có thêm nhiều kiến thức về tác dụng cũng như cách dùng hiệu quả nhất rồi đúng không. Chúc quý vị thật nhiều sức khỏe, vui vẻ hạnh phúc cùng gia đình, người thân, bạn bè.

error: Ế, không được làm như vậy nha :))