Nhân sâm là “thần dược” trong y học cổ truyền phương Đông rất tốt đối với sức khoẻ con người. Tuy nhiên, một câu hỏi thường gặp là: “Uống sâm có nóng không?”. Để trả lời câu hỏi này, cần phân tích kỹ nóng và mát là gì trong y học, thành phần nhân sâm tác động ra sao tới con người. Cụ thể thế nào mời các bạn cùng đọc tham khảo:
Sâm nóng hay mát?
Trong Đông y, mọi dược liệu đều được phân loại theo tính vị: hàn (lạnh), lương (mát), ôn (ấm), nhiệt (nóng), cùng với vị (ngọt, đắng, cay, chua, mặn).
- Thuốc nóng hay ấm: có tác dụng bổ dương, tăng cường hoạt động, làm cơ thể sinh nhiệt, phù hợp với người có biểu hiện hàn (lạnh, suy nhược, tay chân lạnh).
- Thuốc mát hay lạnh: có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, làm dịu cơ thể, phù hợp với người có biểu hiện nhiệt (bốc hỏa, khát nước, táo bón, nổi mụn).
Ginsenoside (Saponin triterpenoid)
Đây là thành phần đặc trưng nhất của nhân sâm, quyết định phần lớn tác dụng dược lý. Có hơn 30 loại ginsenoside khác nhau, chia thành hai nhóm chính:
- Nhóm protopanaxadiol (PPD): Rb1, Rb2, Rc, Rd…
- Nhóm protopanaxatriol (PPT): Rg1, Re, Rf…
Mời bạn tham khảo Giá nhân sâm Hàn Quốc có bán ở cửa hàng chúng tôi
Tác dụng và tính chất:
- Ginsenoside Rg1, Rb1: kích thích hệ thần kinh trung ương, tăng cường năng lượng, cải thiện trí nhớ → thiên về ấm/nóng.
- Ginsenoside Re, Rf: điều hòa tim mạch, giảm căng thẳng, chống oxy hóa → thiên về mát.
- Ginsenoside Rg3 (xuất hiện nhiều trong hồng sâm): có tác dụng chống ung thư, tăng miễn dịch, nhưng cũng gây kích thích nhẹ → thiên về ấm.
Kết luận: Nhóm ginsenoside PPT thường có tính mát, trong khi nhóm PPD và các ginsenoside chuyển hóa từ hồng sâm thiên về ấm/nóng.
Polysaccharide
Nhân sâm chứa nhiều đường đa sinh học như panaxan.
- Tác dụng: tăng cường miễn dịch, điều hòa đường huyết, chống mệt mỏi.
- Tính chất: thường trung hòa, không gây nóng hay mát rõ rệt.
Peptid và axit amin
- Axit amin thiết yếu trong sâm giúp bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ chuyển hóa.
- Tính chất: đa phần trung hòa, nhưng một số axit amin có thể tham gia vào quá trình sinh nhiệt (ví dụ arginine kích thích tuần hoàn) → hơi thiên về ấm.
Xem thêm: Có nên uống hồng sâm mỗi ngày không?
Tinh dầu dễ bay hơi
- Tác dụng: tạo mùi thơm đặc trưng, có ảnh hưởng nhẹ đến hệ thần kinh.
- Tính chất: thường thiên về ấm, vì tinh dầu dễ gây kích thích.
Khoáng chất và vitamin
- Khoáng chất: K, Ca, Mg, Zn…
- Vitamin: B1, B2, B12, C…
- Tính chất: đa phần trung hòa hoặc mát (vitamin C có tính thanh nhiệt).
Nóng và mát của nhân sâm ảnh hưởng thế nào?
Ảnh hưởng của thành phần “nóng” tới cơ thể
Khi uống sâm có nhiều thành phần thiên về ấm/nóng (như hồng sâm, ginsenoside Rg1, Rb1, Rg3, tinh dầu):
- Tích cực: tăng năng lượng, cải thiện tuần hoàn, chống mệt mỏi, tăng cường miễn dịch.
- Tiêu cực: ở người có cơ địa nhiệt, dễ gây bốc hỏa, mất ngủ, nổi mụn, táo bón, tim hồi hộp.
Ví dụ: một người vốn hay nóng trong, nếu uống hồng sâm liều cao có thể thấy mặt đỏ, khát nước, khó ngủ.
Có thể bạn quan tâm: Uống nước sâm có tác dụng gì?
Ảnh hưởng của thành phần “mát” tới cơ thể
Khi uống sâm có nhiều thành phần thiên về mát (như sâm Mỹ, ginsenoside Re, polysaccharide, vitamin C, không phải sâm Hàn Quốc):
- Tích cực: thanh nhiệt, giảm căng thẳng, điều hòa huyết áp, hỗ trợ người hay bốc hỏa.
- Tiêu cực: nếu dùng quá nhiều ở người hàn, có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy, giảm năng lượng.
Ví dụ: người suy nhược, tay chân lạnh, nếu uống sâm Mỹ quá nhiều có thể thấy mệt mỏi hơn.
Yếu tố ảnh hưởng tới nóng và mát
Ngoài thành phần quyết định tới tính hàn hay nhiệt ra, một số ngoại cảnh cũng tác động ảnh hưởng tới nóng và mát của nhân sâm. Cụ thể:
- Liều lượng: uống nhiều dễ gây nóng, uống ít thường không sao.
- Thời điểm: uống buổi tối dễ gây mất ngủ.
- Cơ địa: người nhiệt dễ cảm thấy nóng, người hàn ít bị.
- Cách chế biến: hồng sâm nóng hơn bạch sâm.
- Kết hợp thực phẩm: uống cùng rượu, đồ cay nóng dễ tăng cảm giác nóng.
Trên đây là toàn bộ các thông tin về việc sâm tính hàn hay nhiệt, sâm nóng hay mát. Chúng ta có thể rút ra được uống sâm nóng, tính nhiệt, rất tốt đối với sức khoẻ con người. Đừng quên bạn có nhu cầu mua các sản phẩm gì liên quan tới nhân sâm hãy liên hệ tới chúng tôi nhé!
Còn rất nhiều bài viết hay về nhân sâm cùng những tác động của nó chúng tôi đã chia sẻ:
#uongsamconongkhong, #samnonghaymat,
