Có câu nói nổi tiếng trong Đông y: “Phúc thống phục nhân sâm tắc tử” – nghĩa là “đau bụng uống nhân sâm thì chết”. Điều này cụ thể là thế nào có ảnh hưởng tới tính mạng thật không, liệu cứ dùng mà đau bụng là chết hay thế nào? Hãy cùng chúng tôi phân tích sâu về việc đau bụng uống nhân sâm bằng các thành phần hoạt chất của nhân sâm tác động lên cơ thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa nhé!
Thành phần dược liệu của nhân sâm
Nhân sâm (Panax ginseng) là một loại thảo dược quý trong y học cổ truyền phương Đông, đặc biệt phổ biến ở Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam. Trong nhân sâm có hơn 30 loại ginsenosides – hoạt chất chính tạo nên tác dụng sinh học của sâm.
- Ginsenosides (saponin đặc hiệu của nhân sâm): Có tác dụng điều hòa miễn dịch, chống viêm, chống oxy hóa, tăng cường chức năng thần kinh và tim mạch.
- Polysaccharides: Tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa.
- Peptides: Tác động đến chuyển hóa năng lượng.
- Vitamin nhóm B, C, E: Bổ sung vi chất cần thiết.
- Khoáng chất (Zn, Fe, Mg, Mn): Hỗ trợ chức năng tế bào.
Bạn có thể xem bài viết chúng tôi đã phân tích về Nhân sâm có tác dụng gì
Tuy nhiên, chính các hoạt chất này lại có thể gây tác dụng phụ nếu dùng sai đối tượng hoặc sai thời điểm. Trong đó biểu hiện thường thấy nhất là đau bụng sau khi dùng nhân sâm. Vậy tại sao lại đau bụng uống sâm, ảnh hưởng của nhân sâm tới người bị đau bụng thế nào?
Ảnh hưởng của nhân sâm lên hệ tiêu hóa
Nhân sâm đại bổ ảnh hưởng rất nhiều tới cơ thể người trong đó có hệ tiêu hoá, nơi có vùng bụng mà trọng tâm bài viết đang muốn đề cập tới. Thay vì nói ảnh hưởng của nhân sâm tác động tới việc đau bụng thì chúng ta phân tích nhân sâm với hệ tiêu hoá nó sẽ khoa học hơn. Cụ thể nhân sâm tác động tới hệ tiêu hoá:
Điều hòa nhu động ruột
- Ginsenosides nhóm Rg kích thích nhu động ruột nên có thể gây tiêu chảy nếu ruột đang yếu.
- Ginsenosides nhóm Rb có tác dụng ngược lại: làm chậm nhu động nên có thể gây táo bón nếu dùng không đúng liều.
Tác động lên phản ứng viêm của ruột
- Một số ginsenosides kích thích sản sinh cytokine như TNF-α, IL-6 vì vậy không phù hợp với người đang bị viêm ruột.
Xem thêm: Các đối tượng lưu ý khi dùng nhân sâm
Tác động lên hệ vi sinh
- Nhân sâm có thể làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, đặc biệt là nhóm Lactobacillus và Bifidobacterium.
- Nếu hệ vi sinh đang mất cân bằng, nhân sâm có thể làm tình trạng rối loạn nặng hơn.
Đau bụng là triệu chứng chung của nhiều bệnh lý: từ rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, viêm ruột, hội chứng ruột kích thích, đến nhiễm khuẩn đường ruột. Việc dùng nhân sâm trong lúc này cần được cân nhắc kỹ. Trong đó các trường hợp đau bụng uống nhân sâm nguy hiểm và an toàn chúng tôi phân tích như sau:
Đau bụng uống nhân sâm nguy hiểm
Không phải cứ lúc nào đau bụng uống nhân sâm cũng là điều nguy hiểm tới tính mạng. Tuy nhiên những trường hợp người đang bị đau bụng dưới đây khi dùng nhân sâm ảnh sẽ hưởng xấu tới sức khoẻ. Khiến bệnh tình ngày càng nặng hơn và thậm chí dẫn tới tử vong, đó là:
Đau bụng thể hàn (do lạnh bụng, tiêu chảy, đầy hơi)
- Người bị đau bụng do lạnh thường có biểu hiện: bụng lạnh, tiêu chảy, chân tay lạnh, mệt mỏi.
- Ginsenosides Rg1, Re có tính mát, kích thích nhu động ruột làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn.
- Polysaccharides kích thích miễn dịch gây phản ứng quá mức ở ruột đang viêm.
Một nghiên cứu đăng trên Journal of Ethnopharmacology cho thấy ginsenosides nhóm Rg có thể gây tăng tiết dịch ruột và tăng nhu động, không phù hợp với người đang tiêu chảy.
Đau bụng do viêm dạ dày hoặc viêm ruột
- Nhân sâm có thể kích thích tiết dịch vị, làm tăng axit dạ dày.
- Ginsenoside Rb1 có thể ảnh hưởng đến niêm mạc ruột, gây cảm giác nóng rát, buồn nôn.
Theo nghiên cứu của Viện Y học Hàn Quốc, ginsenoside Rb1 làm tăng biểu hiện của các cytokine tiền viêm ở ruột non, không phù hợp với người đang bị viêm. Xem dẫn chứng tại đây!
Đau bụng do rối loạn tiêu hóa
- Nhân sâm có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột nếu dùng liều cao.
- Một số người có cơ địa nhạy cảm với saponin sẽ gây đầy hơi, trướng bụng.
Đau bụng uống nhân sâm an toàn
Người bị đau bụng có nhiều trường hợp, các trường hợp nguy hiểm tới sức khoẻ và tính mạng chúng tôi đã nêu phía trên. Tuy nhiên với các trường hợp người bị đau bụng khác, nhân sâm vẫn rất tốt và giúp chữa trị các bệnh lý liên quan. Cụt hể đau bụng uống nhân sâm an toàn và rất tốt cho sức khoẻ đối với các trường hợp:
Đau bụng do suy nhược cơ thể
- Người bị đau bụng nhẹ do mệt mỏi, ăn uống kém, không có dấu hiệu viêm hay nhiễm khuẩn.
- Nhân sâm giúp tăng cường chuyển hóa, cải thiện hấp thu dinh dưỡng.
Theo Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, nhân sâm giúp cải thiện chức năng tiêu hóa ở người cao tuổi bị suy nhược.
Dùng nhân sâm đã chế biến (hồng sâm, sâm hấp cách thủy)
- Hồng sâm có tính ôn hơn nhân sâm tươi, ít gây kích ứng.
- Ginsenosides trong hồng sâm chuyển hóa thành dạng ít hoạt tính hơn nên an toàn với hệ tiêu hóa.
Cách dùng nhân sâm an toàn khi có triệu chứng đau bụng
- Nên xác định rõ nguyên nhân đau bụng trước khi dùng.
- Nên chọn hồng sâm thành phẩm với liều lượng dược liệu thấp.
- Nên dùng sau khi ăn 15 phút, không nên dùng khi bụng đói.
- Nên theo dõi phản ứng cơ thể sau khi dùng, thấy có triệu chứng lạ dừng không dùng nữa.
- Không nên dùng khi đang tiêu chảy, viêm ruột, đầy hơi, trướng bụng.
- Không nên dùng nhân sâm tươi các loại chưa chế biến (sâm tươi, sâm tươi ngâm rượu, sâm tươi ngâm mật ong).
- Không dùng chung với thuốc kháng sinh hoặc thuốc tiêu hóa mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
Bạn có thể ấn ở chỗ này để tham khảo Giá sâm chính hãng có bán ở cửa hàng chúng tôi
Nhân sâm là một dược liệu quý, nhưng không phải “thần dược” dùng được trong mọi hoàn cảnh. Khi bị đau bụng, đặc biệt là do lạnh bụng, viêm ruột, tiêu chảy, việc dùng nhân sâm có thể gây hại nhiều hơn lợi. Câu nói “Phúc thống phục nhân sâm tắc tử” không phải là mê tín, mà là lời cảnh báo dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và cơ chế dược lý rõ ràng.
Qua bài viết này chắc bạn đã biết được đau bụng uống nhân sâm tắc tử hay không rồi đúng không? Thực ra tuỳ trường hợp bạn bị đau bụng vì lý do gì nữa mới biết được uống nhân sâm vào thì hại hay lợi. Chứ không phải là cứ đau bụng uống nhân sâm chắc chắn chết đâu nhé!
Còn rất nhiều bài viết hay khi mua dùng nhân sâm bạn cũng nên tìm đọc:
